Addis Ethiopia Weblog

Ethiopia's World / የኢትዮጵያ ዓለም

  • November 2021
    M T W T F S S
    1234567
    891011121314
    15161718192021
    22232425262728
    2930  
  • Archives

  • Categories

  • Recent Posts

፳፯/27 ነባር የደቡብ ኢትዮጵያ ነገዶችን ያጠፏቸው ኦሮሞዎች/ጋሎች ዛሬ ሰሜናውያኑንም ከምድረ ገጽ ለማጥፋት ተነስተዋል

Posted by addisethiopia / አዲስ ኢትዮጵያ on November 11, 2021

በአክሱም ጽዮን ላይ ከመቶ ሰላሳ ዓመታት በፊት ጀምሮ የተከፈተው ጦርነት የዚህ ወረራ አካል ነው

በአክሱም ጽዮን ላይ ከሦስት ዓመታት በፊት ጀምሮ የተከፈተው ቀዝቃዛው ጦርነት የዚህ ወረራ አካል ነው

በአክሱም ጽዮን ላይ ከአንድ ዓመት በፊት ጀምሮ የተከፈተው የዘር ማጥፋቱ ጦርነት የዚህ ወረራ አካል ነው

በጽዮናውያን ላይ በአዲስ አበባ፣ ደብረ ዘይት፣ ናዝሬትና በሌሎች ኦሮሚያ ሲዖል ቦታዎች የሚካሄደው አፈሳ፣ እጎራ፣ ደፈራ፣ ምረዛ እና ግድያ የዚህ የዘር ጠረጋ አካል ነው።

በመላው ዓለም በምንገኝ በጽዮናውያን ላይ ዲያብሎሳዊ በሆነ መንገድ ስነልቦናዊ እና መንፈሳዊ ጥቃት ማድረሳቸው ለአምስት መቶ ዓመታት ያህል የተካኑበት የዚህ የዘር ማጥፋት ዘመቻ አካል ነው።

በእባባዊ ተንኮሉ በደንብ የተካኑት እነዚህ ኦሮሞዎች በአገኙት አጋጣሚ ሁላ እንደለመዱት የተመረጡትን ሳይቀር ለማታለል ሲሉ፤ “ኦሮሞውችም በመታገት ላይ ናቸው፣ በአዲስ አበባ የኤርትራ ወኪሎች ናቸው፣ የአማራ አመራሮች ናቸው ቅብርጥሴ” ይሉናል፤ ነገር ግን መሬት ላይ ግልጥልጥ ብሎ የሚታየው ሐቅ ግን፤ ለዚህ ሁሉ በደልና ግፍ በመጀመሪያ ደርፍ ተጠያቂዎቹ ኦሮሞዎች ናቸው! ኤርትራዊውም ሆነ አማራው አሻንጉሊቶቻቸው ሊሆኑ ይችላሉ፤ ነገር ግን ሁሉን ነገር በእጃቸው አስገብተው የሚቆጣጠሩትና ትዕዛዝ የሚሰጡበት ኦሮሞዎቹ ፕሮቴስታንቱ ሉተር እና የዋቄዮ-አላህ-መሀመድ ባሪያዎቹ ናቸው። ለአመጽ ለመነሳሳት ቁንጫ ብቻ የምትበቃው ‘ቄሮ’ “የት ገባ?” ብሎ የሚጠይቅ ሰው እንኳን የለምን? አዎ! አንዳንድ የኦሮሞ አክቲቭስቶችን “ከጽዮናውያን ጋር ቆመናል” እንዲሉ በማድረግ ዝሆናዊ ድቆሳቸውን ግን እንደ መሀመዳውያኑ ስልትና ስም እየቀያየሩ ቀጥለውበታል፤ ምን እየተሠራ እንደሆነ በደንብ ያውቃሉና ነው። ምንም ወለም ዘለም ማለት ይለም፤1፻/100% ሐቁ ይህ ነው። ከባድ፣ እጅግ በጣም ከባድ ዋጋ በቅርቡ ይከፍሉበታል!

💭 የኢትዮጵያ ውድቀት የጀመረበት ዘመን። በ፲፮/16ኛው ክፍለ ዘመን የኦሮሞ ወረራ ልክ እንደ ዛሬው ያልተረጋጋች ኢትዮጵያን ወይም ዘመነ መሳፍንትን ፈጠረ!

😈 የኦሮሞ ወረራ / ፲፮/16ኛው ክፍለ ዘመን የጋላ(የኦሮሞ) ወረራ ****************************************

በእባብ ገንዳ/ አባገዳ ወራሪ ሰፋሪ ቡድን የሚመራው የ፲፮/16ኛው ክፍለ ዘመን የኦሮሞ ወረራ ለየት የሚያደርገው ወሮ የያዘውን አካባቢ በራሱ ቋንቋ የመሰየም ባህል፣ የወረረውን ህብረተሰብ ወጣት ወንዶችን ብልት የመስለብና የመግደል፣ ሴቶቹን ጠልፎ በማግባት ፣ ህጻናትን በሞጋሳ በማሳደግ ማንነታቸውን በማጥፋት የኦሮሞን ቋንቋና ባህል እንዲቀበሉ የማድረግ የማንነት ነጠቃ ነው።

በዚህ ዘግናኝ ወረራ ኢትዮጵያው ውስጥ በርካታ ቦታዎች ጥንታዊ መጠሪያ ስማቸው በወራሪው ኦሮሞ እንዲለወጥ ተደርጓል፣ ለምሳሌ፤

ጥንት ፈጠጋር ይባል የነበረው ወደ አርሲ፣

ጥንት ግራርያ ይባል የነበረው ወደሰላሌ፣

ጥንት እንደጥና የነበረው ወደ እንጦጦ፣

ጥንት ኢናሪያ ይባል የነበረው ወደ ኢሊባቡር፣

ጥንት ደዋሮ ይባል የነበረው ወደ ሀረርጌ፣

ጥንት ቢዛሞ ይባል የነበረው ወደ ወለጋ፣

ጥንት ላኮመልዛ ይባል የነበረው ወደ ወሎ፣

ጥንት አንጓት ይባል የነበረው ወደ ራያ፣

ጥንት ገሙ ይባል የነበረው ወደ ጅማ፣

ጥንት ባሊ ይባል የነበረው ወደ ባሌ……ወዘተ እንደቀየሩ አድርጓል።

👉 ዛሬማ “አክሱምን”፣ መቀሌን፣ ሽሬ እና አዲግራትንም ሳይቀር “ኬኛ” ማለት ጀምረዋል።

😈 የኦሮሞ ብሔርተኞች የኦሮሞ ግዛት ማስፋት/Oromo Territorial Expansion* እንጂ የኦሮሞ ወረራ/Oromo Invasion/ የለም ይላሉ።

💭 Ricard Pankhurst, the Ethiopian borderlands (page 284)

ሪቻርድ ፓንከርስት በጻፈው መጣጥፍ ኦሮሞች ውስጣዊ መስፋፋት ባደረጉበት ወቅት ከፊታቸዉ የገጠማቸው ነዋሪ ምን እንዳደረጉት ሲነግረን፣

በመጀመሪያዎቹ የፍልሰት አሥርት አመታት ኦሮሞዎች የሀገራችን የሰሜኑ ክፍልና ነገስታት ከኢማም አህመድ ጋር ባካሄዱት ጦርነት በመውደማቸው ከሞላ ጎደል ሰው አልባ በሆኑ ጠፍ መሬቶች አቆርጠው ተንቀሳቅሰዋል። የተረፉት ነዋሪዎች ወይ ከኦሮሞዎች ፊት ሸሽተዋል አለበለዚያም ወደ ኦሮሞነት ተለውጠዋል።ይላል።

During the first few decades of their migration, the Oromo moved across lands that were devastated and depopulated by the jihadist wars, the lands relatively empty of people either fled before them or were adopted and assimilated by them.”

💭 መሀመድ ሐሰን በዚህ ዐይነት፣ ነዋሪዎች ማንነታቸዉን መነጠቃቸውን ያምንና በሕይወታቸው መነጠቃቸውን ይዘለዋል። ኦሮሞ ሲያስገብር የገባር ነዋሪዎች እጣ ፣ ሽሽትና ባዲስ ባህል መዋጥ ብቻ አልነበረም። አያሌዎቹ ሕይወታቸውን አጥተዋል። ከኢማም አህመድ ጋር በተደረገ ጦርነት ማብቂያ ላይ ወደ የኢትዮጵያ የመጣው ቤርድሙዝ በጊዜው ለነበረው የኦሮሞ እንቅስቃሴ ያይን ምስክር ነው።

አስገባሪ ወታደሮች ምን እንደሚያደርጉ ሲጽፍ፣ ባስገበሩት ሀገር ውስጥ ያገኙትን ወንድ ሁሉ ይገድላሉ። የወንድ ልጆችን ብልታቸውን ይቆርጣሉ። አሮጊቶችን ገድለው ወጣቶችን ላገልጋይነት ይማርካሉይላል።

In the place conquer they slay all the men, cut off the privet parts of the boy, kill the old woman and keep the young for their use and service ” Richard Pankhurst, the Ethiopian borderland. (page 284)

👉 ይህን አይደለም ዛሬ በሰሜን ኢትዮጵያ፣ በማይካድራ፣ በማሕበረ ዴጎ፣ በአድዋ፣ በዛላምበሳ ወዘተ ያየነው?! ጭካኔ የተሞላባቸው አገዳደሎች እና ሴት ደፈራዎች ኦሮማዊ አይደሉምን?

በ፲፮/16ኛው ክፍለ ዘመን ኦሮሞዎች ከቦረና አካባቢ ተነስተው ዋቢ ሸበሌን ወንዝ ተሻግረው የግዛት ማስፋት እንቅስቃሴ ማድረጋቸው ላይ የሚስማሙት የኦሮሞ ብሔርተኞች ፣ ይህ ወረራ ሳይሆን ሰላማዊ እንቅስቃሴ ነው ብለው ይከራከራሉ።በርካታ የታሪክ ድርሳናት እንደዘገቡት የኦሮሞዎች የግዛት ማስፋት እንቅስቃሴ በጉልበት የተካሄደና በነባር ጎሳዎች ላይ የዘር ማጥፋት ጭፍጨፋ ፣ የማንነት ለውጥና ከግዛታቸው የመገፋት ሰፊ ቀውስ መፍጠሩን እና በሞጋሳ ባህል ማንነታቸውን ማጣታቸውን ያስረዳሉ።

ኦሮሞዎች ከባሌ ቦረና አካባቢ ተነስታው በነባሩ አክሱማዊ ትግራዋይ፣ አማራው፣ ጉራጌው፣ ሃድያው፣ ከንባታው፣ አኝዋኩ፣ ሲዳማው…..ወዘተ ላይ ወረራ ፈጽመው ከግዛቱ እስለቅቀውትና ማንነቱን አሳጥተው በግድ ኦሮሞነትን እንዲቀበል አድርገው ዛሬ ዞረው ወራሪው ኦሮሞን ነባር ተወራሪዎቹን ሌሎች ጎሳዎች መጤ አድርገው እያካሄዱት ያሉት የነባር ጎሳዎችን መብት የማሳጣት እንቅስቃሴ ሁሉም በሚገባ ሊያጤነው ይገባል። ዛሬ ከ6ሚሊዮን በላይ ህዝብ በሚኖርባት በአዲስ አበባ ብቻ ከ85% በላይ ህዝብ ኦሮሞ አይደለም፣ የዚህን ህዝብ ሙሉ መብት ገፎ ኦሮሞን ብቻ ባለመብት የማድረግና ሌላውን መግፋት እንቅስቃሴ ፍጹም ፋሽስታዊ አካሄድ ነው፣ ጽዮናውያንን ጨምሮ ሁሉም ይዋጋው ዘንድ ግድ ነው።

በጉልበት በኃይል እስላማዊቷን ኦሮሚያ ኤሚራት እንመሰርታለን የሚሉት የእነ ግራኝ እና ጃዋር ኦሮሞዎችም ይሁኑ ፣ በሰላማዊ መንገድ ቀስ በቀስ ደረጃ በደረጃ የሚፈጠረውን ቀዳዳ ተጠቅመን ይህችን ኦሮሚያ ለመመስረት እንታገላለን የሚሉት እነ አብዮት አህመድ አሊ፣ ሽመልስ አብዲሳ፣ አዳነች አቤቤ፣ ጃዋር መሀመድ፣ መራራ ጉዲና፤ ቡልቻ ደመቅሳ፤ እና ሌሎች የኦሮሞ ድርጅቶች የሚሄዱበት መንገድ ይለያይ እንጂ ስትራቴጂክ ግባቸው አንድ ነው። እሱም የውሸት ታሪክ እየፈጠሩ ሌላውን ህዝብ እየጠራረጉ መሬቱን ህልውናውን አቧራ በማድረግ በደሙ ላይ ምንም አይነት የታሪክ መሰረት የሌለው ነጻ የእስላማዊት ኦሮሚያ ኤሚራት መመስረት ነው።

ኢትዮጵያ ምን አይነት ሀገር እንደሆነች የሚያሳዩ ማስረጃዎች

1. Some Records of Ethiopia , Manoel Almeida, (1593-1647).

2.The Ethiopian border Lands, Richard Pankhurst.

3. The Southern Ethiopia the Christian Kingdoms , the Oromo Migration and their Consequences.

4. Portuguese Expedition to Abyssinia (1540-1543) (እዚህ ውስጥ ማን ብልት ቆረጭ እንደሆነ እና ምን እንደሆነ በግልፅ ሰፍሯል)

5. Historical Geography of Ethiopia, School of African Studies.

6.The Ethiopians: An Introduction to Country and People. Oxford University Press, 1960, Edward Ullendorff

The Gallas had little to contribute to the Semitized civilization of Ethiopia; they possessed no significant material or intellectual culture, and their social organization differed considerably from that of the population among whom they settled. They were not only the cause of the depressed state into which the country now sank, but they helped to prolong a situation from

which even a physically and spiritually exhausted Ethiopia might otherwise have been able to recover far more quickly

ኤድዋርድ ኡለንዶርፍ፤ “ኢትዮጵያውያን ፥ ስለ ሀገራቸው እና ሕዝባቸው መግቢያ።” ኦክስፎርድ ዩኒቨርሲቲ ሕትመት፣ እ..1960 .

💭 ጋላዎቹ ለኢትዮጵያ ሴማዊነት ሥልጣኔ የሚያበረክቱት ምንም ነገር አልነበረም ፤ እነሱ ጉልህ የሆነ ቁሳዊ ወይም አእምሯዊ ባህል አልነበራቸውም ፣ እና ማህበራዊ አደረጃጀታቸው ከሰፈሩበት ህዝብ በእጅጉ ይለያል። አገሪቱ አሁን ወደ ገባችበት አሳዛኝ ሁኔታ መንስኤዎቹ ከመሆናቸው በተጨማሪ የአገሪቷ የውድቀት ጉዞ ይራዘም ዘንድ ረድተዋል፣ በአካልም በመንፈሳዊም የተዳከመችዋ ኢትዮጵያያ ያለበለዚያ በፍጥነት ማገገም በቻለች ነበር።

የኦሮሞ ብሔርተኞች በአጠቃላይ የተነሱበትን እና ወዴት ሊያደርሰን እንደሚችል የትኛው ቦታ ምን ተብሎ ይጠራ ማን ይኖርበት እንደ ነበር ፣መቼ የስም ለውጥ እንደመጣ በግልጽ ተቀምጧል ጊዜ ወስደን እናንብበው።

የመጀመሪያው እና ከ’ኦሮሞ’ ሊሂቃን ጋር መግባባት የሚያስቸግረው ምንጊዜም ቢሆን የኢትዮጵያ ታሪክ የ፻/100 አመት በመሆኑ ቅድመ ሚኒሊክ ታሪክን ለዛሬው ማህበረ-ፖለቲካዊ መስተጋብራችን መጠቀም ፋይዳ የለውም የሚል ነው። በእነሱ አባባል ከአጼ ምኒልክ ሃገር ግንባታ ዘመቻ በፊት (ከ1890ዎቹ በፊት) ‘ኦሮሚያ’ ራሷን የቻለች እና መና የሚታፈስባት እንዲሁም በገዳ ዲሞክራሲ የአለም ቁንጮ የነበረችበት ወቅት ነው የሚል ነጭ ውሸት ለትውልዱ በማስተማር ሌላውን ‘አቢሲኒያ እና መጤ’ አድርጎ የመሳል አባዜ ነው። ግን የዋቄዮ-አላህ ባሪያዎችን(መሀመዳውያኑን ጨምሮ)የሚሉንን ሁሉ ገልብጠን ማየት ስለሚኖርብን፤ “የኢትዮጵያ ታሪክ የመቶ ዓመት ነው ማለታቸው”፤ “የዲቃላው ንጉሥ አፄ ምኒልክ ኢትዮጵያ የመቶ ዓመት ታሪክ ነው ያላት” ለማለት ነው። የምኒልክ ትውልድ አፄ ዮሐንስን በመግደል በኢትዮጵያ ላይ የነገሰው የኦሮሞ/ኦሮማራ የጥፋት የመጀመሪያው/፩ኛው ትውልድ ነው።

ይህ ኦሮሞዎች በወኔ የሚከተሉት ጊዜው ያበቃለትና አሰልቺ የማታለያ ፖለቲካ መቀስቀሻ መንገድ የ’ኦሮሞ’ ትውልድ አሁን ባለው የኢትዮጵያ ማህበረ-ፖለቲካ ኩነት አባቶቻቸው በ’ኦሮሞ’ ወረራ /Oromo invasion/ ወቅት በነባር ህዝቦች ላይ የፈጸሙትን ወረራ እና እልቂት በመካድ የባእድነት እና የወራሪነት ስሜት እንዳይሰማው ብሎም የባለቤትነት እና የነባርነት ስነልቦናን እንዲገነባ ለማድረግ ነው።

እውነታው ግን ከ1520ዎች በፊት ‘ኦሮሞ” የሚባል ህዝብ በኢትዮጵያ ምድር አለመኖሩ እና አለመታወቁ ነው። ሲጀመር ‘ኦሮሞ’ የሚለው ስያሜም የተሰጠው በጀርመኑ ፕሮቴስታንት ቄስ በዮሃን ሉድቪዥ ክራፕፍ/Johann Ludwig Krapf አማካኝነት ለስብከት በመጣበት በ1830ዎቹ አካባቢ ነው። ታሪካዊ እና እውነተኛ ስያሜያቸው ዛሬ ሊጠሩበት የማይፈልጉት ጋላ ነው። ይህንን ታሪካዊ እውነታ የምንናገረው በደንብ የተሰነዱ መዛግብትን አገላብጠን እንጂ ጠንቁለን አይደለም።

💭 Greater Ethiopia: The Evolution of a Multiethnic Society በሚለው መጻሃፋቸው በገጽ 78 ላይ አሜሪካዊው ተመራማሪ ፕሮፌሰር ዶናልድ ሌቪን እንዲህ ይላሉ፤

“የመጀመሪያው ‘የጋላ’ እንቅስቃሴ የተጀመረው በ1520ዎች ሲሆን መጀመሪያ ላይ ባሌን ወረሩ፤ ቀጥለው ዋቢሸበሌን ተሻግረው ዳዋሮን ወረሩ። በ1540ዎቹ እና 50ዎቹ ደግሞ ፋጢጋር እና ሸዋን ወረሩ። በ1567 በሃረር ‘ከፍተኛ ወረራ ወይንም Devastating Raid‘ አካሄዱ። ሌሎቹ የ’ኦሮሞ’ ጎሳዎች ደግሞ ወደ ሰሜን በመግፋት አማራን በተለይም አንጎት/ራያ/ እና ቤጌምድርን ወረሩ። በ16ኛው ክፍለዘመን መጨረሻ ላይም ወደ ቤጌምድር፤ ደምቢያን እና ጎጃም ተስፋፉ። ከዚህ በተጨማሪ ሌሎች ጎሳዎቻቸው ወደ ትልቁ ስምጥ ሸለቆ፤ ዋጂ፤ ጊቤ ወንዝ፤ ዳሞት እና ጎጃም ከፍተኛ ወረራ ፈጸሙ ” ይላሉ።

😈 እንግዲህ ከኦሮሞዎች ጋር በተያያዘ የጥፋትና የሞት ሥርዓተ አምልኮ ወደ ኢትዮጵያ የገባውና የዲያብሎስ ዙፋን በምድሪቱ ላይ የተተከለው ንጉሥ ምኒልክ ንጉሠ ነገሥት ዮሐንስን ገድለው ቤተ ክርስቲያንን እና ኢትዮጵያን ለመቆጣጠር ከበቁ በኋላ ነው ማለት ነው። አፄ ምኒልክ በአክሱም ጽዮን ያልተቀቡ ንጉሥ መሆናቸውን ልብ እንበል።

👉 ከዚህም በመነሳት ከኦሮሞ ወረራ እና ከዋቄዮ-አላህ-አቴቴ የአህዛብ ባዕድ አምልኮ ጋር በቀጥታ የተያያዙትና ለዚህም ተጠያቂ የሆኑት አራቱ ትውልዶች እነዚህ ናቸው፦

፬ኛ. የሻዕቢያ/ህወሓት/የኢሕአዴግ/ኦነግ/ብልጽግና/አብን ትውልድ

፫ኛ. የደርግ መንግስቱ ኃይለ ማርያም ትውልድ

፪ኛ. የቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ ትውልድ

፩ኛ. የአፄ ምኒልክ/አቴቴ ጣይቱ ትውልድ

ይህ መረሳት የሌለበትና ዝም ብለን ካለፍነው ሁላችንንም በታሪክ የሚያስጠይቀን ክስተት ነው። “በብሔር ብሔረሰብ እኩልነት ርዕዮተ ዓለም ተረት ተረት” ኦሮሞ ላልሆኑ ነገዶች፣ ጎሳዎች እና ብሔሮች ታሪካዊ ጠላት የሆነውን ኦሮሞ ለማንገሥ የሚሠራ ማንኛውም ዓይነት ሥራ ወደ ሲዖል የሚያስገባ የወንጀልና ግፍ ሥራ ነው የሚሆነው። ከመቶ ዓመታት በፊት ፳፯/27 ጥንታውያን የኢትዮጵያ ነገዶችንና ጎሳዎች ከምድረ ገጽ ያጠፏቸው ኦሮሞዎች/ጋሎች ዛሬ ከደቡብ እና መካከለኛው ኢትዮጵያ ከፍ ብለው ጽዮናውያንን ከምድረ ገጽ ለማጥፋት መነሳሳታቸውን እያየናቸው ነው።

_________________

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: